PRESIDENTE DA DIPUTACIÓN: O POSTO IDEAL PARA UN POLÍTICO CORRUPTO

ESTARIA O AUTOR DO ARTIGO PENSANDO TAMÉN EN LOUZÁN?

Palabra de Manuel Fraga, 7 de marzo de 1998: "Os fillos de boa familia son máis listos e cando concursan nunha oposición teñen máis posibilidades de alcanzar o éxito. Nunha casa de persoas prominentes, os fillos saen con
máis posibilidades". Fiel a esta doutrina do patriarca, José Luís Baltar encheu a Diputación de Ourense de fillos de boa familia, listos e prominentes. E do PP, casualmente. 

O escándalo é mayúsculo, pero o que máis sorprende non é que o Baltar enchufase á familia e amigos, o que tardou a xustiza en actuar ante este flagrante caso e a impunidade coa que o cacique obrou durante tantísimo tempo. Baltar xubilouse fai un ano deixando en herdanza o posto ao seu fillo, como un señor feudal. Estivo máis de dúas décadas no despacho e converteu ao seu Diputación, o seu pazo particular, na segunda maior empresa da provincia en número de empregados (os "liberais" do centro dereita español son así). A xustiza foi extremadamente lenta, ademais de cega. 

Baltar segue fiel a esa figura tan española, a do cacique, que intercambia favores a cambio de votos (ou viceversa: grazas ao seu particular partido, Fraga logrou os seus máis amplas maiorías absolutas). Non é moi distinto a Carlos Fabra, o metabarón de Castellón; ou a Joaquín Ripoll,expresidente da Diputación de Alacante e imputado no Caso Brugal; ou a Isabel Carrasco, a presidenta da Diputación de León e once cargos máis; ou aos imputados no caso Bankia Agustín González, presidente da Diputación de Ávila entre outros trece postos, e Atilano Soto,expresidente da Diputación de Segovia e outra decena de cargos. 

Aínda que evidentemente nestes postos tamén hai unha maioría de políticos honrados por que son tan comúns as corruptelas e abusos de poder nas diputaciones? Por que se refuxian nelas moitos dos políticos máis impresentables do noso país? A resposta é sinxela: polo deseño desta institución. É un chollo a medida dos caciques por varias razóns. A principal, que o cargo non é de elección directa. Os presidentes da Diputación non se presentan nin responden ante os cidadáns e as urnas. 

Ninguén lles vota directamente, xa que o seu nomeamento depende dos resultados municipais. En moitas provincias, non hai cambios de partido á fronte da Diputación desde fai décadas, o que asegura que ninguén mire nunca baixo as alfombras. Manexan un orzamento bastante amplo e con competencias pouco definidas fronte ao resto das administracións. Teñen diñeiro para gastar e arbitrariedad case absoluta en como empregalo. Case ninguén lles fiscaliza. É o posto ideal para un político corrupto: moito poder, moita opacidad e moi pouca responsabilidade. 

As diputaciones son un anacronismo, un brazo do Estado que vén das Cortes de Cádiz e que perdeu todo o seu sentido desde que se desenvolveu o modelo autonómico. Só son necesarias para pagar favores políticos e colocar a afínelos, é a única razón pola que aínda sobreviven. As súas actuais funcións, as poucas que aínda manteñen, ben poderían gestionarse desde os concellos ou as comunidades autónomas. 

Creo na descentralización do Goberno, pero xa temos tres capas nacionais? local, autonómica e central? máis unha cuarta supranacional, a Unión Europea. De verdade cada cidadán en tempos de Internet necesita unha quinta administración máis por cada provincia? En serio? 

Un artigo de Ignacio Escolar